به گزارش هویت گیلان به نقل از روابط عمومی اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان؛ در روزهای اخیر برخی رسانه‌ها با استناد به آمار زمستان ۱۴۰۴، وضعیت بیکاری زنان در گیلان را مورد نقد و بررسی قرار داده‌اند. این در حالی است که تحلیل دقیق شاخص‌های بازار کار نیازمند توجه همزمان به شرایط اقتصادی، ویژگی‌های اقلیمی، ساختار اشتغال و روندهای بلندمدت بازار کار استان است.

تأثیر مشاغل فصلی و شرایط اقلیمی بر نوسانات بازار کار زنان
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان در این باره اظهار کرد: بخش عمده اشتغال زنان در گیلان در حوزه‌هایی متمرکز است که ذاتاً وابستگی بالایی به فصل و شرایط آب‌وهوایی دارند. فعالیت در عرصه‌های کشاورزی از جمله تولید برنج، چای، زیتون، مرکبات، کیوی، گیاهان دارویی، سبزی و صیفی‌جات و همچنین حضور گسترده بانوان در بخش خدمات گردشگری، بوم‌گردی، صنایع‌دستی و مشاغل وابسته به سفر و گردشگری، سهم قابل توجهی از اشتغال زنان استان را تشکیل می‌دهد.

وی افزود: طبیعی است که در فصل زمستان و همزمان با کاهش فعالیت‌های کشاورزی، افت سفرهای گردشگری و محدود شدن بخشی از فعالیت‌های خدماتی، بخشی از اشتغال فصلی نیز کاهش پیدا کند. این وضعیت مختص گیلان نیست و در اغلب استان‌های شمالی کشور نیز مشاهده می‌شود. از این رو بخشی از تغییرات شاخص‌های اشتغال در یک فصل خاص را باید در چارچوب ویژگی‌های فصلی اقتصاد استان تحلیل کرد و در کنار آن سایر عوامل اثرگذار بر بازار کار را نیز مورد توجه قرار داد.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان با اشاره به تأثیر عوامل بیرونی بر بازار کار گفت: علاوه بر اقتضائات فصلی، بازار کار استان در مقاطعی تحت تأثیر شرایط اقتصادی و رخدادهای پیش‌بینی‌نشده نیز قرار می‌گیرد. بخشی از تغییرات ایجاد شده در بازار کار طی ماه‌های منتهی به زمستان ۱۴۰۴ ناشی از کاهش فعالیت برخی بخش‌های اقتصادی و تعدیل نیرو در تعدادی از بنگاه‌ها بوده است که بخشی از آثار آن در شاخص‌های اشتغال زنان نیز منعکس شده است.

لزوم پرهیز از تحلیل‌های مقطعی و توجه به روندهای بلندمدت اشتغال

وی تصریح کرد: در تحلیل آمارهای اشتغال باید به روندها توجه کرد، نه صرفاً یک برش زمانی سه‌ماهه. ارزیابی عملکرد حوزه اشتغال بر اساس یک فصل، بدون مقایسه با سایر فصول و بدون در نظر گرفتن روند سالانه شاخص‌ها، از منظر کارشناسی نمی‌تواند مبنای قضاوت دقیق باشد.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان با اشاره به آمارهای رسمی منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران اظهار کرد: بر اساس نتایج طرح آمارگیری نیروی کار در زمستان ۱۴۰۴، نرخ بیکاری زنان در استان گیلان ۲۳.۶ درصد اعلام شده و گیلان در میان استان‌های کشور جزو استان‌هایی بوده که نرخ بیکاری زنان در آن بالاتر از میانگین کشوری گزارش شده است. همچنین نرخ بیکاری کل کشور در همین فصل ۷.۶ درصد بوده و بخش خدمات با سهم ۵۴.۲ درصد، صنعت با سهم ۳۲.۶ درصد و کشاورزی با سهم ۱۳.۲ درصد بیشترین سهم اشتغال کشور را به خود اختصاص داده‌اند.

وی افزود: اگرچه نرخ بیکاری ۲۳.۶ درصدی زنان در گیلان آماری قابل تأمل است و ضرورت تداوم برنامه‌های حمایتی و اشتغال‌زایی را بیش از پیش یادآوری می‌کند، اما برای تحلیل دقیق آن باید مجموعه‌ای از عوامل از جمله ساختار اقتصادی استان، سهم بالای مشاغل فصلی، شرایط عمومی اقتصاد و روندهای بازار کار مورد توجه قرار گیرد. اتفاقاً دو بخشی که بیشترین سهم اشتغال زنان گیلان را در اختیار دارند؛ یعنی کشاورزی و خدمات، در فصل زمستان بیشترین تأثیر را از کاهش فعالیت‌های فصلی می‌پذیرند و این موضوع در تحلیل آمارها باید مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: نکته مهم آن است که نرخ بیکاری تنها یکی از شاخص‌های بازار کار محسوب می‌شود و بررسی وضعیت اشتغال نیازمند توجه همزمان به شاخص‌هایی همچون نرخ مشارکت اقتصادی، نرخ اشتغال، جمعیت فعال، کیفیت اشتغال و روندهای بلندمدت است. از این رو تحلیل صحیح وضعیت بازار کار مستلزم نگاه جامع به همه این مؤلفه‌هاست.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان خاطرنشان کرد: در ماه‌های منتهی به زمستان ۱۴۰۴، بخشی از بازار کار کشور و استان تحت تأثیر شرایط اقتصادی و کاهش فعالیت برخی بنگاه‌ها قرار گرفت. در این میان، به دلیل حضور گسترده‌تر زنان در برخی مشاغل خدماتی، فصلی و خرد، بخشی از فرصت‌های شغلی از دست رفته مربوط به بانوان بوده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد وضعیت اشتغال زنان متأثر از م جموعه‌ای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و ساختاری است و بررسی آن نیازمند نگاهی جامع و چندبعدی است.

وی تصریح کرد: تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده است که شاخص‌های اشتغال در استان‌های گردشگرپذیر و کشاورزی‌محور از الگوی فصلی مشخصی تبعیت می‌کنند. همان‌گونه که در بهار و تابستان با رونق فعالیت‌های کشاورزی، گردشگری و خدمات وابسته شاهد افزایش اشتغال هستیم، در زمستان نیز بخشی از این مشاغل به صورت موقت دچار رکود می‌شوند. بنابراین قضاوت درباره وضعیت اشتغال بر اساس یک فصل خاص، بدون مقایسه با سایر فصول سال، نمی‌تواند تصویری جامع از واقعیت بازار کار ارائه دهد.

سهم چشمگیر بخش تعاون و مشاغل خانگی در توانمندسازی اقتصادی بانوان

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان با اشاره به ظرفیت‌های بخش تعاون در حوزه اشتغال زنان گفت: یکی از بخش‌هایی که طی سال‌های اخیر نقش مؤثری در توسعه فرصت‌های شغلی بانوان استان ایفا کرده، بخش تعاون بوده است. در حال حاضر ۲۰۹ شرکت تعاونی با عضویت یک هزار و ۷۹۳ زن و اشتغال مستقیم سه هزار و ۵۶ زن در استان گیلان فعال هستند که در حوزه‌های متنوعی از جمله تأمین نیاز تولیدکنندگان، تأمین نیاز مصرف‌کنندگان، تأمین نیاز صنفی، تعاونی‌های تولیدی و توزیعی، حمل‌ونقل، خدمات، فعالیت‌های صنعتی، فرش دستباف و بخش کشاورزی فعالیت می‌کنند.

وی افزود: گستردگی فعالیت تعاونی‌های بانوان در حوزه‌های مختلف اقتصادی نشان می‌دهد که زنان گیلانی نقش مهمی در چرخه تولید، توزیع و ارائه خدمات در استان بر عهده دارند. بخش تعاون علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، زمینه مشارکت اقتصادی، توانمندسازی و حضور مؤثر زنان در فعالیت‌های اقتصادی را فراهم کرده و یکی از ابزارهای مهم برای توسعه اشتغال پایدار و مردمی محسوب می‌شود.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان تصریح کرد: در کنار چالش‌های موجود، ظرفیت‌های اشتغال زنان در استان به‌ویژه در بخش تعاون، مشاغل خرد و کسب‌وکارهای محلی همچنان از قابلیت توسعه و تقویت برخوردار است و می‌تواند بخشی از مسیر ایجاد اشتغال پایدار را هموار کند. از این رو، تحلیل وضعیت اشتغال زنان باید مبتنی بر مجموعه شاخص‌ها، ظرفیت‌های اقتصادی موجود و روندهای بلندمدت باشد و نه صرفاً بر مبنای یک شاخص فصلی.

وی با اشاره به برنامه‌های دولت برای تقویت اشتغال پایدار زنان اظهار داشت: توسعه مشاغل خانگی، حمایت از تعاونی‌های بانوان، تقویت زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، توسعه کسب‌وکارهای خرد، حمایت از فعالیت‌های دانش‌بنیان، توسعه مشاغل روستایی و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار و غیرفصلی از جمله برنامه‌هایی است که با هدف افزایش تاب‌آوری بازار کار زنان در استان دنبال می‌شود.

توجه ویژه به زنان در پرداخت تسهیلات اشتغالزایی

وی افزود: توجه به اشتغال زنان در برنامه‌های حمایتی استان جایگاه ویژه‌ای دارد؛ به گونه‌ای که در حوزه مشاغل خانگی حدود ۷۵ درصد از اعتبارات پرداختی به متقاضیان زن اختصاص یافته است. این موضوع نشان‌دهنده نقش محوری بانوان در کسب‌وکارهای خرد و خانگی و همچنین رویکرد حمایتی دولت در تقویت فرصت‌های اشتغال پایدار برای زنان است.
وی در پایان تأکید کرد: واقعیت‌های اقتصادی و اقلیمی گیلان ایجاب می‌کند که آمارهای بازار کار با نگاه جامع و در بستر شرایط منطقه‌ای تحلیل شوند.

بدون تردید هرگونه ارزیابی منصفانه از عملکرد حوزه اشتغال باید بر مبنای مجموعه شاخص‌های سالانه، روندهای بلندمدت، میزان ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و واقعیت‌های میدانی صورت گیرد و نه صرفاً بر اساس آمار یک فصل از سال.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان خاطرنشان کرد: آمار بیکاری زنان در زمستان ۱۴۰۴ را باید در کنار سایر شاخص‌های بازار کار، ویژگی‌های اقتصادی استان و روندهای بلندمدت اشتغال مورد بررسی قرار داد. این آمار در عین حال که ضرورت توجه بیشتر به توسعه اشتغال پایدار زنان را یادآور می‌شود، نشان می‌دهد تحلیل واقع‌بینانه بازار کار نیازمند نگاهی جامع به همه عوامل اثرگذار بر اشتغال در استان است.