رشت-هویت گیلان:سمانه عادلی راجیری

شب هنگام بود که بصورت ناگهانی گروه منابع طبیعی را در یکی از فضاهای مجازی چک میکردم ، پوستر جشنواره ای را دیدم مبنی بر دعوت از خبرنگاران جهت حضور در مراسم یادبود و نشست خبری جشنواره درختان رشید در منزل و مزار رشید غفاری جنگلبان تالشی که در سال ۱۳۸۱ توسط قاچاقچیان چوب در منزل شخصی اش ترور و به شهادت رسیده بود.

عزمم را جزم کردم که این بار برای روایت این واقعه پردرد و جنایت هولناک شب شانزدهم شهریور ماه سال ۱۳۸۱ ، در منزل شخصی وی حضور یابم تا شاید خودم از نزدیک پس از گذشت ۲۳ غصه و رنج این خانواده را روایت کنم.

صبح زود در موعد مقرر جهت حرکت از رشت به مقصد شهرستان تالش حاضر شدم ، ذهنم درگیر بود و با خود میگفتم این بار قرار است چه روایتی را نقل کنم.

سینه خبرنگاران مملو از شادی ها و غم ها است آنجا که بازدید از روستاهای کوهستان اول و دوم حویق در شهرستان تالش و خدمات رسانی قرارگاه پیشرفت و آبادانی سپاه قدس بود دلم از شادی کودکانی که از آب رسانی ، برق رسانی و راه سازی شاد بودند شاد می شد اما امروز داستان متفاوت بود و قرار بود روایتی را به تصویر بکشم که جنایتی هولناک از شب شانزدهم شهریور ماه سال ۸۱ بود.

مسیر زیبایی را سپردی کردیم که روایتگر واقعه پر غصه ای باشیم که هر انسانی با دیدن و شنیدنش دلش پر از درد می شود ، شهرستان تالش شهرستانی زیبا و سرسبز در غرب استان گیلان که قطب پرورش کیوی است و منابع طبیعی سرسبز خدادادی اش چشم هر بیننده ای را نوازش می کند.

به روستای قلعه بین و کوچه شهید زمانی رسیدیم کوچه ای تقریبا باریک که دو طرف آن از درختان انجیر، گردو و انار پوشیده شده بود به انتهای کوچه رسیدیم خانه ای که درهای آن به روی میهمانان باز بود.

وقتی وارد خانه شدم سنگینی غم بزرگی به من منتقل شد و این حسی بود که تاکنون در تهیه هیچ گزارشی تجربه نکرده بودم ، ۴ دختر با نام های فاطمه ، نیره ، سمانه و هانیه در کنار شیر زنی ایستاده بودند و به میهمانان با روی گشاده خوش آمد می گفتند.

در حیاط منزل جمع شدیم، نگاهم به خانه بود همان خانه ای که ۲۳ سال پیش در نیمه های شب آغشته به خون شد و صدای فریاد و ناله های زن و کودکانش به آسمان رسید.

پونه نیکوی معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد انزلی نیز در حاشیه مراسم یادبود شهید رشید غفاری جنگلبان ترور شده توسط قاچاقچیان چوب در گفتگو با رسانه های گروهی استان اظهار کرد:از فروردین ماه سال گذشته در راستای حمایت از خانواده این جنگلبان ترور شده و شنیدن روایت ترور وی با خانواده اش دیدار داشتیم.

وی گفت:رشید غفاری جنگلبان شجاع و دلیر مردی که در راه حفظ منابع طبیعی و انفال در نیمه شب شانزدهم شهریور ماه سال ۱۳۸۱ به دست قاچاقچیان چوب ترور و به شهادت رسید و با گذشت بیش از دو دهه از وقوع این جنایت هولناک هنوز پرونده وی مفتوح است ، شناسایی قاتل و مجازات او و همچنین احراز شهادت وی از مطالبات و خواسته خانواده رشید غفاری، همه جنگلبانان و مردم گیلان است.

معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد انزلی با بیان اینکه اگرچه در بخش قضایی این پرونده قتل هنوز نتایجی حاصل نشده است ، تصریح کرد: هنر ابزاری برای بیان ناگفته های اجتماعی ، ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و همچنین زنده نگهداشتن یاد و خاطره همه دلیرمردانی است که در راه انجام خدمت و حفظ ارزش ها و آرمان های نظام از هیچ تلاشی حتی تقدیم جان خود دریغ نمی کنند.

وی گفت:مراسم رونمایی از پوستر فراخوان و جایزه ملی «درختان رشید» آذرماه سال گذشته همزمان با سالروز شهادت میرزا کوچک خان جنگلی در منزل ایشان برگزار شد که این فراخوان در قالبهای شعر (کلاسیک، نیمایی و سپید)، داستان، نماهنگ، پوستر و … منتشر شده بود.

نیکوی خاطرنشان کرد:مراسم اختتامیه جشنواره درختان رشید نیز ۲۷ شهریور ماه سال جاری برگزار می شود و آثار متعددی در قالب های مختلف به دبیرخانه جشنواره ارسال شده است.

وی با اشاره به شجاعت و اعتقادات رشید غفاری در راستای صیانت از انفال یادآور شد:این جنگلبان دلیر گیلانی ، آدم آینده بود و هست که پس از دو دهه اصحاب فرهنگ و هنر گیلان در کنار هم هستند تا روایت دلاوری این انسان بزرگ را به اشکال مختلف و در قالب های متعدد به تصویر بکشند.

وی افزود:دست نوشته هایی از این مرد بزرگ در خصوص حفاظت و صیانت از جنگل ، انفال و ارتباط با خدا ، سید الشهدا و شهادت آن حضرت باقی مانده که هر انسانی را به تفکر و تامل وامیدارد.

نیکوی یادآور شد:رشید بر زمین افتاد تا درختان بر زمین نیفتند و این نشان از حس مسوولیت و تعهد در راه انجام خدمت و صیانت از انفال است.

وی خاطرنشان کرد:خون سرخ رشید مسیری سبز جهت حفاظت درختانی است که به جای رشید نفس می کشند و زندگی بخش طبیعت هستند.

نیکوی گفت:رشید غفاری و ناصر پیروی از جنگلبانان صاحب واقعه هستند و بیان روایت واقعه رشید غفاری امروز اصحاب فرهنگ و هنر را گرد هم آورده است.

محمد اسماعیل حبیبی معاون اداری و مالی حوزه هنری گیلان نیز در جمع خبرنگاران از ارسال آثار متعدد به دبیرخانه جشنواره درختان رشید خبر داد و گفت:داوری آثار ارسالی به جشنواره توسط داوران و بر عهده حوزه هنری گیلان می باشد.

وی افزود:گسترش و گستره نام رشید غفاری در آثار مختلف و در کلمات متعدد همان چیزی است که با گذر زمان کمرنگ نشده و از بین نمی رود بلکه با زبان هنر پایدارتر و پررنگ تر از قبل باقی خواهد ماند.

وی افزود:این جشنواره در راستای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و زنده نگهداشتن یاد و خاطره رشید غفاری انسان بزرگی که قامتش جهت نفس کشیدن درختان نقش بر زمین شد تا درختان استوار باشند و به طبیعت حیاتی دوباره دهند ، برگزار می شود.

حبیبی یادآور شد:جنگل همان جایی است که گاها رد پای انسانی در آن دیده نمی شود و جنگلبانان در گرما و سرما جهت حفظ این سرمایه عظیم طبیعت تلاش می و در راستای صیانت از انفال در مقابل قاچاقچیان چوب جان خود را نیز نثار می کنند‌.

معاون حوزه هنری گیلان یادآور شد:هنرمندان و رسانه ها به دنبال زنده نگهداشتن یاد و خاطره انسان بزرگی هستند که جهت حفاظت از منابع طبیعی استان نفس و جان خود را نثار کرد و صدای مظلومیت این جنگلبان شریف و سایر جنگلبانان باید به گوش مردم و مسوولین برسد.

وی هنر را ابزاری جهت جاویدان کردن نام و نشان انسان های بزرگی عنوان کرد که در راستای حفظ ارزش و آرمان های خود جان خود را نیز فدا کرده اند.

امین بشارتی مسوول روابط عمومی منابع طبیعی استان نیز در جمع خبرنگاران گفت:شامگاه شانزدهم شهریورماه سال ۱۳۸۱ رشید غفاری در منزل شخصی خود و در جلوی چشمان اعضای خانواده توسط قاچاقچیان چوب نقش بر زمین شد و به شهادت رسید اما متاسفانه پس از گذشت ۲۳ سال هنوز قاتل این جنگلبان شناسایی و مجازات نشده است.

وی با تاکید بر اینکه تاکنون مطالبه خانواده غفاری در خصوص احراز شهادت وی احراز نشده است ، گفت:جنگلبانان پرتلاش نیازمند حمایت های مردم و مسوولین هستند و امید است ابزار هنر و رسانه جهت رساندن صدای مظلومیت رشید غفاری و سایر جنگلبانان موثمر ثمر واقع شود.

۲۳ سال پیش ، شبی مهتابی در گرمای تابستان در روستای قلعه بین شهرستان تالش که رشید غفاری در کنار خانواده در منزل شخصی که مامن امن هر خانواده ای است ، در حال استراحت بودند که با صدایی از خواب بیدار شد و تا به خودش آمد هدف گلوله قاچاقچیان چوب قرار گرفت.

پس از کمی گفتگو در حیاط منزل و توضیحات معاون فرهنگی ، گردشگری منطقه آزاد انزلی و همچنین معاون حوزه هنری و مسوول روابط عمومی منابع طبیعی گیلان چشمم در چشمان همسر رشید غفاری خیره ماند ، بغضی در گلویم مانده بود و تمام مدت فکر میکردم که این‌ زن چگونه توانسته در خانه ای که محل شهادت همسرش است طی ۲۳ سال با چهار فرزندش زندگی کند ؟

صدایش زدم گفتم می توانم کمی با شما صحبت کنم؟با روی گشاده مرا به داخل منزل و در همان جایی که همسرش نقش بر زمین شده بود هدایت و شروع کرد به صحبت ، جز به جز شب حادثه را تا جایی که امکان داشت برایم بازگو کرد.

شرمنده شدم از صبر و استقامت این زن و از طرفی به خود بالیدم که چنین شیر زنانی در گیلان هستند که پایبند اصول ، اعتقادات و عشق به همسر و خانواده می باشند.

شروع به صحبت کرد ، با دست جای خواب‌ همسر ،خودش و فرزندان را به من نشان داد ، گفت که شبی مهتابی بود و همه خانواده در خواب بودند که با شنیدن صدای مردی ، رشید بیدار و تا به سمت در آمد از پنجره به سمت او شلیک شد ، مرد خانواده به عبارت گیلانیان ستون خانه در مقابل چشم همسر و فرزندانش نقش بر زمین شد و جای گلوله ها هنوز بعد از ۲۳ سال بر دیوار خانه قابل مشاهده است سوراخ هایی که نشان از پاک دستی ، حس مسوولیت و تعهد ، ایثار و فداکاری بزرگ مردی است که در راه حفاظت از منابع طبیعی و انفال جان خود را فدا کرد.

همسر می گفت که پس از گلوله خوردن رشید برای چند ثانیه از ترس و اضطراب بی‌حال شده بود و پس از آن دوباره بلند شده و با جیغ و فریاد از همسایه ها کمک خواسته بود.

تنها دو نفر را دیده بود که در تاریکی شب چهره هایشان پوشیده و قابل شناسایی نبودند ، هانیه دخترک ۸ ساله ای که چیز زیادی از آن شب در یادش نمانده اما از خون خواهی پدر می گوید و مطالبه گر شناسایی قاتل و مجازات او است تا بلکه دلشان آرام گیرد.

همسر اما از مهربانی ، پاک دستی و خدا دوستی رشید زندگی اش می گفت ، که در ماه مبارک رمضان رشید کودکان را که حتی سن برخی به روزه گرفتن نمی رسید در هنگام سحرگاه از خواب بیدار می کرد تا با اعتقادات مذهبی و به جا آوردن احکام دین آشنا شوند .

وی ادامه داد که جنگل و حفظ درختان به مانند جان رشید بود و همچون جانش از آن ها محافظت می کرد.

همسر رشید از رشادت هایش می گفت در حالیکه چشمانش غرق اشک بود و این بار من خبرنگار که باید همه جا بر احساساتم کنترل داشته باشم بی اختیار اشک چشمانم سرازیر شد و درک اینکه که چگونه این شیر زن توانسته در خانه ای که آغشته به خون همسرش است مقتدرانه زندگی کند برایم سخت بود.

بگونه ای حرف می زد که انگار در این خانه ریشه دارد ، نمی توانست از خانه ای که رشید با سختی و مشقت به عنوان مامنی برای آرامش خانواده ساخته بود دل بکند ، این خانه نبود بلکه یاد و خاطره رشید بود که این زن را به خانه وابسته کرده بود.

رشید نمی دانست که هر بار توسط قاچاقچیان چوب تهدید می شود و سرانجام در همان خانه ای که برای همسر و فرزندانش ساخته بود به شهادت می رسد.

خانه با درختان میوه ای که در حیاط داشت انگار کوه درد بود و کوله باری از خاطرات و وقایع را در دل داشت، درخت گردویی که در روبروی حیاط خانه بود جای رشید نفس می کشد و نظارگره شب حادثه بوده است.

توصیف این حجم از غصه و ناراحتی پس از گذشت ۲۳ سال از شهادت رشید غفاری برایم سخت بود.

پس از چندی صحبت و خواندن نماز همگی به راه افتادیم تا در مزار رشید حاضر شویم.

من به همراه همسر رشید مسیر منزل تا مسجد را طی کردم ، کوچه ای باریک که درختان انار با انارهایی همچون گوی سبز و قرمز در لابلای شاخه های درختان دلبری می کردند و نوید پاییز را می دادند ، بله پاییز فصل رنگ های زیبای طبیعت، فصلی که ۲۳ سال پیش این خانواده از حضور رشید در منزل محروم شدند و هر بار این کوچه را طی مسیر کردند تا به منزل ابدی رشید برسند و با خواندن فاتحه ای دلهایشان آرام گیرد.

همسر در مسیر راه برایم می گفت که رشید در ابتدای ازدواجشان مشغول کار کشاورزی بودند که پس از مدتی در منابع طبیعی و به عنوان جنگلبان مشغول فعالیت شدند .

گفت که قرار بود در خطبه سرا زادگاه رشید خانه بسازیم که رشید گفته بود در قلعه بین دسترسی فرزندان به مدرسه و ..‌. راحت تر است و در این روستا بر زمینی که از پدر همسر رسیده بود ساخت خانه ای را برای آرامش خانواده آغاز کرد و نمی دانست که این روستا و این خانه محل شهادتش است.

به همراه همسر به مزار رشید رسیدیم ، جنگلبان با ایمان و با تعهدی که امروز حضور فیزیکی ندارد اما صدای نفس هایش از میان درختان شنیده می شود ، آری رشید زنده است چرا که به گفته خودش درخت زنده است نفس می کشد تا به انسان نفس دهد ، امروز درختان زنده اند نفس می کشند پس رشید هم زنده است .

پس از حضور بر سر مزار رشید و قرائت فاتحه ای دیدم که همسرش دستانم را گرفت و دعایی کرد که دلم لرزید و من هم از اعماق قلبم برای این شیر زن دعا کردم.

او می خواست که قاتل شناسایی و مجازات شود تمام این سال ها منتظر این لحظه است تا دلش برای بی گناهی همسرش آرام گیرد.

دختران هم مطالبه خون خواهی پدر و احراز شهادت وی را داشتند و تمام خواسته این زنان درد کشیده گیلانی و تالشی همین بود و بس.

اما چرا پس از گذشت ۲۳ سال این پرونده هنوز به نتیجه نرسیده و قاتل یا قاتلان مجازات نشده اند ؟ افراد مظنون به قتل پس از چند سال زندانی شدن به دلیل عدم اثبات از زندان آزاد شدند اما دوباره با تلاش های منابع طبیعی و برخی از رسانه ها پرونده قتل عمد رشید غفاری مفتوح است و انتظار می رود با پیگیری مسوولان استان و کشور گره قضایی این پرونده باز و شهادت رشید غفاری احراز شود .

جنگلبانان پر تلاش و زحمتکش نیز با لباس هایی به رنگ طبیعت در این مراسم حضور داشتند ، کاش پیگیری های لازم صورت گیرد چون این جنگلبانان که امروزدر عرصه صیانت از منابع طبیعی تلاش می کنند هر لحظه جانشان در معرض خطر از سوی قاچاقچیان چوب است و ” موش داروی پس از مرگ سهراب سودی نخواهد داشت” ، الان زمانی است که باید تصویب قوانین در راستای حمایت از جنگلبانان و حتی محیط بانان صورت گیرد تا دیگر شاهد وقوع چنین حوادث هولناک و قصه پردرد خانواده های جنگلبانان نباشم.

زندگی و حیات انسان وابسته به حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست است و برای حفاظت این منابع برای نسل های آینده شاهد تلاش ها و زحمات جنگلبانان هستیم و آنجا که زندگی جریان دارد باید جان جنگلبان حائز اهمیت باشد و حمایت های لازم از آنان صورت گیرد.

مراسم یادبود به اتمام رسید و من برای جمع بندی روایتی تلخ از مرگ یک انسان برای حفاظت از جنگل راهی رشت شدم.

رشیدی که قامتش نقش بر زمین شد تا قامت درختان رشید استوار باشد، نفس های رشید امروز در نفس های درختان قابل شمارش است که باید برای حفظ نفس کشیدن درختان جلوی قاچاق چوب گرفته و مجازات های خاصی جهت برخورد قاطع با قاچاقچیان چوب به تصویب برسد تا دیگر شاهد مرگ درختان نباشیم.

شاهد مرگ رشید بودیم پس دیگر شاهد مرگ درختان و به شمارش افتادن نفس های آنان نباشم.

خون رشید آبیاری کننده درختان سرسبز در جای جای گیلان حتی ایران است و من خبرنگار هم امروز به جمع مطالبه گران خون خواهی رشید پیوستم.

#رشید تا همیشه زنده است#
#شناسایی قاتل و مجازات#
#احراز شهادت رشیدغفاری#
#حمایت از جنگلبانان#
#تصویب مجازات جهت برخورد قاطعانه با قاچاقجیان چوب#